Hürmüz krizi gübreyi vurdu: Küresel tarım alarmda

Orta Doğu’da tırmanan gerilim, dünya tarımını doğrudan etkileyen yeni bir krizi tetikledi. Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi, küresel gübre arzında sert daralmaya yol açarken, üretim maliyetleri hızla yükselmeye başladı. Bu gelişmeler, çiftçilerin ekim planlarını ve küresel gıda arzını tehdit ediyor. 

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırıların ardından bölgede enerji ve gübre sevkiyat hatları kesintiye uğradı. Basra Körfezi çıkışlı yük gemilerinin güvenlik gerekçesiyle rotalarını değiştirmesi veya seferlerini iptal etmesi, dünya tarımı için kritik önemdeki tedarik zincirinde kırılma yarattı.

Küresel gübre akışı kesildi

Dünya ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksama, nitratlı gübre arzının yaklaşık yüzde 38’ini, fosfatlı gübre arzının ise yüzde 20’sini doğrudan etkiledi. Bu durum, ithalata bağımlı ülkelerde gübre tedarikinin hızla daralmasına ve fiyatların yükselmesine neden oldu.

Tedarik zincirinde yüzde 33 daralma

Uluslararası emtia ve taşımacılık verileri, kriz sonrası küresel gübre tedarik zincirinde yaklaşık yüzde 33’lük bir daralma yaşandığını ortaya koyuyor. Sevkiyat sürelerinin uzaması, navlun ve sigorta maliyetlerinin katlanması, gübre fiyatlarını kısa sürede yukarı taşıdı. 

Gıda krizi riski büyüyor

Uzmanlara göre yaşanan gelişmeler, yalnızca gübre piyasasını değil, doğrudan gıda üretimini de tehdit ediyor. Gübreye erişimde yaşanan aksaklıkların önümüzdeki ekim sezonunda verim kaybına yol açabileceği, bunun da küresel ölçekte yeni bir gıda enflasyonu dalgasını tetikleyebileceği belirtiliyor.

Analistler, mevcut krizin etkilerinin 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı sırasında yaşanan gübre şokundan daha uzun sürebileceği uyarısında bulunuyor. Çiftçiler artan maliyetler nedeniyle gübre kullanımını azaltmak zorunda kalırken, bu durumun hasat miktarını ve ürün kalitesini doğrudan düşürmesi bekleniyor.

Kaynak:Haber Merkezi