Tarım alarm veriyor: Ekonomi büyürken sektör küçülüyor

Türkiye ekonomisi büyümeye devam ederken  tarım sektörü ters yönde ilerliyor. Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) verilerine göre ekonomi 2025’te yüzde 3,6 büyürken, tarım sektörü aynı dönemde yüzde 8,8 daraldı. Uzmanlara göre bu tablo, hem iklim krizinin hem de artan maliyetlerin tarımı sıkıştırdığını açıkça ortaya koyuyor. 

Kuraklık ve don üretimi vurdu

2025 boyunca yaşanan kuraklık, zirai don ve aşırı hava olayları üretimde ciddi kayıplara yol açtı. Tarımda küçülme yılın ilk çeyreğinde yüzde 2 ile başlarken, ikinci çeyrekte yüzde 3,5’e, üçüncü çeyrekte ise yüzde 12,7’ye kadar çıktı. Bu keskin düşüş, yıl geneline yayılarak sektörün daralmasına neden oldu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yaptığı değerlendirmede, küçülmenin temel nedenlerinden birinin iklim koşullarının yılın son çeyreğine kadar üretimi olumsuz etkilemesi olduğunu vurguladı.

“Sorun sadece iklim değil, yapısal”

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez ise tarımdaki daralmanın yalnızca hava koşullarıyla açıklanamayacağını belirtiyor. Suiçmez’e göre sektör, uzun süredir çözülmeyen yapısal sorunlar, düşük destekler ve dışa bağımlı girdi yapısı nedeniyle kırılgan hale geldi.

Artan gübre, yem ve enerji maliyetleri üreticinin belini bükerken, kuraklık ve hastalık gibi olağanüstü durumlara karşı yeterli destek paketlerinin açıklanmaması da küçülmeyi hızlandırdı.

Hürmüz krizi yeni risk kapısı açtı

Tarımın karşı karşıya olduğu zorluklara şimdi bir de jeopolitik riskler eklendi. Ortadoğu’da yaşanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, küresel gübre ticaretini tehdit ediyor. Dünya gübre ihracatının yaklaşık üçte birinin bu hat üzerinden taşınması, krizin etkisini daha da büyütüyor. 

Dünya Ticaret Örgütü raporlarında da Hindistan, Brezilya ve Tayland gibi büyük üreticilerin yanı sıra Türkiye’nin de gübre tedarikinde risk altında olduğu belirtiliyor.

Türkiye için kritik soru: Gelecek sezon verimi

Türkiye’nin tarımsal girdilerde dışa bağımlı yapısı, Hürmüz hattında yaşanabilecek uzun süreli bir kesintiyi daha da kritik hale getiriyor. Şu an için gübre stoklarının yeterli olduğu ifade edilse de, kriz uzarsa gelecek sezon ekim döneminde hem maliyetlerin artması hem de verimde düşüş yaşanması ihtimali gündemde.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkileriyle zaten baskı altında olan tarımın, artan girdi fiyatları ve küresel tedarik riskleriyle birlikte önümüzdeki dönemde daha da kırılgan hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. 
 

Kaynak: Haber Merkezi